donderdag, 20 juli 2017 13:02

Nederlandse E-health-toepassing bij IBD succesvol

Geschreven door

De e-health-toepassing MijnIBDcoach zorgt voor een halvering van het aantal ziekenhuisopnamen, minder polibezoeken en een betere therapietrouw voor patiënten met een chronische inflammatoire darmaandoening, zoals de ziekte van Crohn. Dit is gebleken uit onderzoek bij bijna duizend patiënten in verschillende Nederlandse ziekenhuizen, onder leiding van het Maastricht UMC+. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijk tijdschrift The Lancet.

woensdag, 31 augustus 2016 07:45

Effect van de ziekte van Crohn op de hersenen

Geschreven door

Volgens een nieuwe studie heeft de ziekte van Crohn niet enkel een impact op de darmen, maar ook een licht effect op de hersenen. Het onderzoek gepubliceerd in het UEG Journal van augustus 2016 toont aan dat wie de ziekte van Crohn heeft 10% minder snel reageert vergeleken met personen zonder de ziekte. Er was een duidelijk verband met een opstoot van de ziekte. Dit zou volgens de onderzoekers kunnen verklaren waarom sommige patiënten wel eens aankaarten dat ze concentratieverlies hebben of met hun gedachten ergens anders zijn. Uit deze studie blijkt ook dat Crohnpatiënten meer dan gemiddeld depressieve gevoelens hebben en een slechtere slaapkwaliteit.

Een slechte mondhygiëne - hoewel niet aan te bevelen - werd gelinkt aan een lager risico om de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa (IBD) te krijgen. Dat blijkt uit een studie aan de Institutet en Örebro University Hospital in Sweden. Hun studie “Inverse Association Between Poor Oral Health and Inflammatory Bowel Diseases,” werd gepubliceerd in Clininical Gastroenterology and Hepatology.

dinsdag, 19 juli 2016 12:40

Yoga heeft positief effect bij colitis ulcerosa

Geschreven door

Patiënten met colitis ulcerosa die minsten 12 weken aan hatha yoga (dit is de traditionele yoga) deden merkten een duidelijke verbetering in hun levenskwaliteit en hun mentale gezondheid. De resultaten van de studie werden bekendgemaakt op de Digestive Disease Week 2016.

Tijdens de studie bekeek men wat de invloed was van 3 maanden yoga. 39 patiënten met colitis ulcerosa (75% vrouwen, gemiddelde leeftijd 45 jaar) volgden wekelijks een yoga sessie van 90 minuten. Er was een controlegroep met 38 patiënten die geen yoga volgden.

De yogagroep toonde opvallende verbeteringen: verbeterde levenskwaliteit door minder ziektesymptomen, betere fysiek, men was minder angstig of depressief. Na een half jaar stelden de onderzoekers nog steeds deze verbeteringen vast.

 

maandag, 18 juli 2016 10:56

colitis ulcerosa

Geschreven door

Colitis ulcerosa is een chronische ontsteking van onbekende aard, die zich geheel beperkt tot de dikke darm. De naam colitis ulcerosa komt uit het Latijn: colitis betekent een ontsteking van de dikke darm, ulcerosa betekent met zweren. De ziekte kan mild, matig-ernstig of ernstig verlopen; bij de meeste mensen wisselen aanvallen en perioden van geringe activiteit (soms lange tijd durend) elkaar af. Een patiënt met colitis ulcerosa kan dus zowel goede als slechte periodes hebben. Zoals reeds gezegd komt colitis ulcerosa enkel in de dikke darm (dus niet in de dunne darm of bvb de maag) voor, dit in tegenstelling tot de ziekte van Crohn dat in het hele maag-darmkanaal kan voorkomen. Zoals op onderstaande afbeelding te zien is, zijn er 4 vormen van colitis ulcerosa naargelang de mate waarin de dikke darm aangetast is (de ziekte begint steeds vanaf de endeldarm).

vormen colitis ulcerosa

Bron: 101 vragen over langdurige darmziekten

1) recticitis of proctitis: hierbij is de ziekte alleen aanwezig in de endeldarm
2) rectosigmoidis: hierbij is de endeldarm en het sigmoid (laatste 20 cm van de dikke darm) aangetast
3) linkszijdige colitis: hierbij gaat de colitis tot aan de milthoek en is eigenlijk de gehele linkerzijde van de dikke darm ziek
4) pancolitis of totale colitis: hierbij is de gehele dikke darm aangetast door colitis ulcerosa

Colitis ulcerosa geeft een ontsteking van het slijmvlies van de dikke darm, die zelden tot de diepere lagen doordringt. Hierdoor zal het niet vaak de zenuwen in de darmen raken, waardoor een patiënt met colitis ulcerosa over het algemeen minder pijn zal ervaren dan patiënten met de ziekte van Crohn. Vreemd is dat colitis ulcerosa vaak voorkomt bij mensen die gestopt zijn met roken. Uit onderzoek is immers gebleken dat roken een gunstig effect heeft op de ziekte en wanneer men dan stopt met roken, valt dit effect weg.

Het voornaamste symptoom van colitis ulcerosa is diarree. De meeste patiënten moeten immers vaak naar de wc gaan tijdens een actieve fase van de ziekte. Men heeft ook steeds het gevoel dat men naar de wc moet. Soms kan er in de stoelgang bloed of etter aanwezig zijn. Bij een zwaardere opstoot kan men ook last hebben van koorts, bloedarmoede en gewichtsverlies.

Bij 10% van de patiënten kan men in de beginfase het onderscheid niet maken met een vorm van de ziekte van Crohn die enkel in de dikke darm voorkomt. In dat geval spreekt men van indeterminate colitis. Vaak zal men in een later stadium dan toch de ziekte als colitis ulcerosa kunnen vaststellen. De ziekte komt evenveel voor bij vrouwen als bij mannen, ze komt meer voor bij blanken en wordt ook vaker gezien in Europa en Noord-Amerika (de reden hiervoor zou zijn dat deze landen de hygiëne het best is, waardoor ons lichaam geen vreemde organismen gewoon meer is). De diagnose wordt het vaakst gesteld tussen de leeftijd van 20 en de 30 jaar, maar komt soms ook bij kinderen voor of pas op latere leeftijd.

De precieze oorzaak van colitis ulcerosa is helaas nog steeds onbekend. Er zijn heel wat theorieën die misschien allemaal wel een beetje een rol spelen (in het geval je bvb voor iets gevoelig bent, dat een andere mogelijke oorzaak de ziekte verder kan uitlokken of doen ontwikkelen). Volgende zaken worden vaak genoemd als oorzaak van colitis ulcerosa:

  • Externe factoren (vb milieu of stress)
  • Micro-organismen
  • Bacteriën en virussen
  • Erfelijke factoren

Wat wel al zo goed als zeker is, is dat het immuunsysteem een belangrijke rol speelt. Colitis ulcerosa is immers een auto-immuunziekte. Door een te goede werking (of een verkeerde werking) van het immuunsysteem gaat het lichaam bepaalde zaken in de darmen als vijandelijk gaan beschouwen en beginnen aanvallen, terwijl dit niet nodig is.

De behandeling van colitis ulcerosa bestaat traditioneel uit medicatie. De medicatie is nogal gelijklopend met die van de ziekte van Crohn (meer info op te vinden onder "medicatie"). Omdat colitis ulcerosa zich enkel tot de dikke darm beperkt (en bij sommigen zelfs enkel het laatste deel) opteert men soms voor lavementen/klysma's. Hierbij zal men zelf de medicatie moeten opspuiten in de darmen. Het grote voordeel is dat de medicatie direct op de juiste plaats komt en er veel minder bijwerkingen zijn dan wanneer men pillen moet inslikken. De laatste jaren hebben veel patiënten ook baat met de biologische medicijnen (Remicade/Humira).

Als medicatie niet meer voldoende helpt dan kan een operatie overwogen worden. Doorgaans is een stoma bij colitis ulcerosa niet nodig en opteert men voor een pouch. De dikke darm wordt dan weggehaald waarbij men het einde van de dunne darm aansluit op de endeldarm. Van het laatste deel van de dunne darm maakt men dan een "opvangreservoir".

donderdag, 14 juli 2016 13:20

Ziekte van Crohn

Geschreven door

De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking van de ingewanden. De oorzaak is voorlopig nog onbekend, hoewel genetische factoren en de omgeving een invloed schijnen te hebben. De ziekte kan op elke leeftijd opduiken, maar de eerste symptomen schijnen zich bij de meesten te ontwikkelen aan jonge leeftijd (tussen 15 en 30 jaar). Bij slechts 15% treedt ze pas op na de leeftijd van 50 bereikt te hebben.

woensdag, 22 juli 2015 15:06

Nieuwe inzichten genetische achtergrond

Geschreven door

​Onderzoekers van het UMCG hebben 38 nieuwe gebieden in het DNA gevonden die betrokken zijn bij het ontstaan van inflammatoire darmziekten. Dit vonden zij in een wereldwijde studie, waarin voor het eerst genetische gegevens van grote aantallen individuen van verschillende etniciteiten met elkaar gecombineerd zijn. De gevonden genetische factoren geven meer inzicht in de biologische mechanismen die leiden tot de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Deze bevindingen werden gepubliceerd in het toonaangevende Nature Genetics. Rinse Weersma, hoogleraar maag-darm-leverziekten in het UMCG, leidde het grote internationale samenwerkingsverband dat deze studie uitvoerde.

Genetische risicogebieden

De gebieden in het DNA die geassocieerd zijn met IBD worden loci genoemd, dit zijn gebieden op het genoom waarin 1 of meerdere genen kunnen liggen. Uit eerder onderzoek van het internationaal IBD genetics consortium, waar ook Weersma’s groep aan deelneemt, bleken al 163 loci geassocieerd te zijn met IBD. “Deze studie was echter verricht met alleen maar Europese individuen. We weten echter dat ook in andere delen van de wereld IBD steeds vaker voorkomt”, aldus Suzanne van Sommeren, MD-PhD student en gedeeld eerste auteur van het onderzoek. Daarom werden 10.000 niet-Europese individuen aan de Europese dataset toegevoegd. “We hebben binnen het consortium data uit Japan, Hong Kong, China, Zuid Korea, India en Iran verzameld”. Met in totaal bijna 100.000 individuen is deze studie dan ook de grootste genetische studie in IBD en de eerste die data van Europese en niet-Europese landen combineert. Om zo’n grote studie uit te voeren is een sterk samenwerkingsverband opgebouwd met verschillende groepen, met name de groep van Carl Anderson van het Sanger institute in Groot-Brittannië. Door de genetische data van deze etnische groepen te combineren, werden nog eens 38 loci gevonden, waardoor van meer dan 200 loci bekend is dat ze met het ontstaan van IBD te maken hebben. “Deze loci kunnen als basis dienen voor verder onderzoek”, vertelt Van Sommeren. “Meer kennis over de genetische achtergrond geeft ook meer inzicht in welke eiwitten en biologische mechanismen betrokken zijn bij het ontstaan van IBD. Hierdoor kunnen we steeds gerichter proberen in deze mechanismen in te grijpen”.

Transetnische studie

Ondanks de grote genetische verschillen tussen populaties blijkt dat de genetische achtergrond van IBD grotendeels overeenkomt. “Blijkbaar zijn dus dezelfde genen belangrijk voor het ontstaan van IBD. Je kunt met speciale statistische methodes goed verschillende populaties combineren”, licht Van Sommeren toe. Enkele belangrijke “Europese” genen lijken echter niet belangrijk te zijn in deze populaties. “Dit zijn zeer interessante bevindingen en mogelijk komt dit doordat mensen in deze landen andere omgevingsfactoren hebben. Hier moet nog meer onderzoek naar gedaan worden. Dit kan door goed te kijken naar omgevingsfactoren zoals het dieet, roken en ook de samenstelling van de darmbacteriën”. Bron: Persbericht UMCG