Tom

Tom

woensdag, 20 juli 2016 08:26

Stamceltherapie: een stand van zaken

Van de toekomstige behandelingen is stamceltherapie wel erg veelbelovend voor patiënten met een ernstige vorm van de ziekte waarbij medicatie niet meer helpy, maar het is wel een vrij drastische behandeling. Eenvoudig gezegd wordt bij een stamceltherapie je volledige immuunsysteem afgebroken en wordt daarna met behulp van stamcellen (zeg maar basiscellen) uit je lichaam je immuunsysteem weer opgebouwd. Specifiek voor de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa heb je dan een nieuw immuunsysteem, dus zonder de ziekte. Het zal dan minstens vele jaren duren voor de ziekte zich terug in je lichaam ontwikkeld heeft en men gelooft dat je dan erg lang volledig genezen kan zijn. Nadeel is dat een stamcelbehandeling nog erg experimenteel en controversieel is. Ook moet je enkele maanden in het ziekenhuis blijven en op een kamer in volledige afzondering, want anders zou je bij de minste bacterie erg ziek worden doordat je tijdelijk geen afweer meer hebt.

Een behandeling duurt vele weken en bestaat ze uit 6 verschillende stappen:

  1. Chemotherapie om het aantal leukocyten (immuuncellen) in het bloed drastisch te verminderen.
  2. Het lichaam reageert op de chemotherapie. Hierdoor komen er vanuit het beenmerg stamcellen vrij in het bloed van de patiënt
  3. Via een speciale techniek worden de stamcellen gescheiden van de rest van het bloed
  4. De stamcellen worden bevroren om ze goed te kunnen bewaren tot op het moment van de stamceltransplantatie
  5. 2de chemotherapie waarbij alle leukocyten in het bloed vernietigd worden. Hierna is het immuunsysteem als het ware compleet afgebroken en klaar voor de stamceltransplantatie
  6. De patiënt krijgt de stamcellen toegediend per infuus. Hierna bouwt het immuunsysteem zich weer helemaal op vanaf 0

Opmerking:

Dit is nog een erg experimentele behandeling en werd nog maar aan enkele ziekenhuizen ter wereld uitgevoerd waaronder het UZ Leuven. De behandeling werkt ook niet bij iedereen (slaagpercentage ligt rond de 40%). Het zal nog even duren vooraleer een stamceltransplantatie een mogelijke standaardbehandeling voor crohn en colitis ulcerosa zal zijn. De behandeling zelf is erg drastisch en zwaar om te ondergaan.

Nieuwe studieresultaten tonen aan dat patiënten met de ziekte van Crohn, die gemiddeld vijf jaar met infliximab (Nvdr. dit is de stofnaam van Remicade) werden behandeld, naast een duurzaam klinisch voordeel ook een betere evolutie vertoonden van de ziekte op lange termijn. Er werd bij deze patiënten een significante daling van het aantal ziekenhuisopnames geconstateerd en ook het aantal chirurgische ingrepen verminderde significant.

In een afzonderlijke studie stelden onderzoekers van UZ Leuven vast dat een langetermijn behandeling met infliximab doorgaans goed wordt verdragen door patiënten met een inflammatoire darmziekte (ziekte van Crohn en colitis ulcerosa) en dat ernstige ongewenste nevenwerkingen niet vaker werden vastgesteld dan bij patiënten die de therapie niet volgden. De resultaten van beide studies werden gepubliceerd in het on-linenummer van Oktober van Gut.

In deze observationele monocentrische studie werd bij meer dan 60 procent van Crohnpatiënten, die met infliximab werden behandeld, een blijvende verbetering van hun symptomen vastgesteld gedurende een opvolgingsperiode van vijf jaar. Bovendien werden patiënten met een onderhoudsbehandeling minder vaak opgenomen in het ziekenhuis dan patiënten die de therapie episodisch kregen toegediend.

Daarnaast werd aan de hand van een afzonderlijke retrospectieve studie van patiënten met een inflammatoire darmziekte (IBD-patiënten) die gedurende 14 jaar in UZ Leuven werden behandeld, de veiligheid op lange termijn van het geneesmiddel nagegaan voor patiënten die met infliximab werden behandeld. De medische dossiers van meer dan 1.400 IBD-patiënten (743 behandeld met infliximab en 666 niet behandeld met infliximab) werden beoordeeld op nevenwerkingen. Bij de beëindiging van de studie werd vastgesteld dat er in totaal 113 ernstige nevenwerkingen (SAE’s) waren opgetreden bij 93 (13 procent) patiënten die met infliximab waren behandeld, tegenover 157 SAE’s bij 126 (19 procent) patiënten uit de controlegroep. Er was geen verschil tussen de twee groepen wat de mortaliteit, het voorkomen van kwaadaardige gezwellen en het aantal infecties betreft.

“Deze gegevens, afkomstig uit de klinische praktijk en ervaring, tonen duidelijk het klinische voordeel op lange termijn aan alsook de veiligheid van infliximab voor patiënten die lijden aan deze inflammatoire darmziekten die de levenskwaliteit ernstig verminderen,” aldus prof. dr. Severine Vermeire klinisch onderzoeker in deze studies.
Prof. dr. Paul Rutgeerts corresponderend auteur van de studies benadrukt dat het gaat om unieke studies daar in dit onderzoek al de patiënten opgevolgd werden die met deze biologische therapie behandeld werden en de veiligheid ervan vergeleken werd met de nevenwerkingen van niet-biologische therapie in een geschikte controlepopulatie.

Klinische uitkomsten en samenvatting van de resultaten

Een langetermijnopvolging van gemiddeld 55 maanden was beschikbaar voor 614 patiënten die aan de ziekte van Crohn lijden en tussen 1994 en 2007 in UZ Leuven met infliximab werden behandeld. De analyse van de studie legde zich toe op de patiënten die binnen de tien weken op het geneesmiddel reageerden (547 patiënten). Bij 353 patiënten (65 procent) werd een episodische behandeling (op het moment van herval van de symptomen) uitgevoerd, bij 194 patiënten (36 procent) een onderhoudsbehandeling om de acht weken en bij 163 patiënten (30 procent) werd van een episodische behandeling overgeschakeld op een onderhoudsbehandeling.

In totaal werden 7.433 infuzen met infliximab toegediend gedurende gemiddeld 55 maanden. Bij 63 procent van de patiënten werd op lange termijn een duurzaam klinisch voordeel vastgesteld. Aan 43 procent van die patiënten werd verder infliximab toegediend, terwijl 20 procent van de patiënten met de behandeling konden stoppen wegens remissie. Die laatste patiënten bleven in remissie gedurende gemiddeld 47 maanden nadat de toediening van infliximab was gestopt. Na het begin van de infliximabtherapie werd slechts 42 procent van de patiënten opgenomen in het ziekenhuis. De ziekenhuisopname van patiënten die een episodische therapie volgden (47 procent) was hoger dan die van patiënten die een onderhoudsbehandeling kregen (26 procent). Daarnaast hadden patiënten die een onderhoudsbehandeling met infliximabinfuzen kregen en patiënten die van een episodische behandeling op een onderhoudsbehandeling om de 8 weken werden overgeschakeld op lange termijn significant minder nood aan ingrijpende abdominale chirurgie dan patiënten die een episodische behandeling bleven volgen.

Veiligheid en samenvatting van de resultaten

In een afzonderlijke studie werden in totaal 743 IBD-patiënten opgevolgd die tussen 1994 en 2008 met infliximab werden behandeld. De nevenwerkingen van de behandeling werden vergeleken met een controlegroep van patiënten die niet met infliximab of een andere biologische therapie werden behandeld (666 patiënten). Infliximab werd toegediend in een dosis van 5 mg/kg als infuus over twee uur. Patiënten die een inductietherapie volgden, kregen een infuus toegediend op week 0, 2 en 6; een onderhoudstherapie was gedefinieerd als de toediening van een infuus op geregelde tijdstippen om de 8 weken of zo nodig met korter interval; alle andere toedieningen werden als episodisch beschouwd. In totaal werden 7.276 infuzen toegediend.

De studie spitste zich toe op veiligheidsaspecten, onder andere mortaliteit, neoplasie, infecties, allergische reacties op infuzen, auto-immune verschijnselen en dermatologische symptomen. Twaalf patiënten in de infliximabgroep en zestien patiënten in de controlegroep overleden tijdens de opvolgingsfase. Vijftien kwaadaardige tumoren en acht niet-melanome huidkankers (NMSC’s) werden gediagnosticeerd bij eenenwintig patiënten in de infliximabgroep, tegenover zevenendertig kwaadaardige tumoren en vijf NMSC’s bij dertig patiënten in de controlegroep (verschil niet-significant). Ook het aantal ernstige infecties in de infliximabgroep verschilde niet significant van de controlegroep (respectievelijk 59 ernstige infecties bij 48 patiënten en 77 ernstige infecties bij 62 patiënten). Reacties op de infusen van infliximab waren doorgaans vrij onschuldig en kwamen bij 17 percent van de patiënten voor.

Bron: Persbericht UZ Leuven

zaterdag, 27 oktober 2007 19:59

Coloscopie veilig tijdens zwangerschap

Het was wat onduidelijk of zwangere vrouwen tijdens hun zwangerschap een coloscopie of endoscopie mochten laten doen, aangezien er ook niet echt studies rond gedaan waren. In de praktijk probeerde men dan gewoon om een darmonderzoek zo veel mogelijk te vermijden tijdens de zwangerschap. Uit een onderzoek van Dr Steven Fox van het William Beaumont Hospital in Amerika blijkt dat een coloscopie geen groot gevaar vorm voor zowel de zwangere vrouw als de foetus. Voor de studie bekeek Dr. Fox de gegevens van 23 patiënten die bij hem sinds 1986 een scopie hadden gehad, waarvan 4 tijdens de eerste 3 maanden, 16 tijdens het tweede trimester en 3 tijdens de laatste 3 maanden. 2 personen die pas zwanger waren, hadden echter wel een spontane miskraam (respectievelijk 5 dagen en 5 weken na de coloscopie). Het was echter niet duidelijk of het onderzoek er rechtstreeks mee te maken had. Bij de anderen werden hoogstens lichte klachten vastgesteld door het onderzoek. Daartegenover stond wel dat de arts wel een paar belangrijke diagnosen kon stellen (o.a. crohn en colitis ulcerosa) en er een behandeling kon gestart worden ipv te moeten wachten tot na de bevalling om een onderzoek te kunnen doen.

Buiten de 2 miskramen kwamen de andere baby's levend te wereld, waarvan 1 prematuur en 2 met een te laag geboortegewicht. Bij een coloscopie zijn dus vermoedelijk wel risico's verbonden voor de foetus waaronder het feit dat de endoscoop door de bewegingen een slechte bloeddoorstroming naar de placenta kan veroorzaken. Anderzijds als men snel de diagnose weet, kan men starten met medicatie in plaats van overbodige medicatie te geven wat ook niet gezond is voor de foetus. De onderzoeker raadt wel aan om een coloscopie enkel te doen als het echt nodig is en dit te vermijden in het begin van de zwangerschap.

maandag, 23 april 2007 17:50

Vollemaansgezicht

1 van de meest storende bijwerkingen bij het gebruik van corticosteroïden (o.a. Medrol en Prednison) zijn het vollemaansgezicht en de gewichtstoename. Een vollemaansgezicht is de gebruikelijke benaming voor de opvallende opzwelling van het gezicht (vooral aan de wangen) zodat het gezicht erg gezwollen en rond kan gaan worden, waardoor een vergelijking met een volle maan niet ver weg is. Soms spreekt men ook wel eens van hamsterwangetjes. Op onderstaande afbeeldingen van patiënten (met extra dank aan hen omdat we hun foto’s mogen gebruiken) is het effect van het vollemaansgezicht duidelijk zichtbaar.

maan1  maan2 

Deze bijwerking wordt het meest storende gevonden omdat het een erg uiterlijk zichtbare bijwerking is en kan zo een impact hebben op het zelfbeeld. Bekende personen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa nemen vaak geen Medrol/Prednison juist vanwege het vollemaansgezicht.

Wat is nu juist een vollemaansgezicht en hoe krijg je het?
Om het volledig te kunnen begrijpen, moeten we eerst een klein woordje uitleg geven over de werking van prednisolone (de werkzame stof in Medrol en Prednison). Ons lichaam produceert van nature uit steroïden (dit is een bepaalde groep van hormonen) in de voortplantingsorganen en in de bijnierschors. Er zijn verschillende soorten steroïden en elke groep heeft een specifieke werking in het menselijk lichaam zoals je metabolisme (of stofwisseling), het regelen van de verhouding zout/water in je lichaam, de seksuele ontwikkeling, het immuunsysteem en de ontstekingswaarden in je lichaam. 1 van die steroïden is cortisone en heeft specifiek als werking om de lichaamsontstekingen te verminderen en heeft een invloed op de verhouding tussen zout en water in je lichaam. Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa (IBD) zijn er heel wat ontstekingen in de darmen, waardoor de natuurlijke hoeveelheden cortisone niet meer voldoende zijn om de ontstekingen te kunnen onderdrukken. De stof Prednisolone die in de jaren ’50 ontwikkeld werd, kan hierbij dan helpen, omdat het de natuurlijke cortisone kan simuleren of nabootsen. Ondanks dat namaakcortisone heel wat medische voordelen heeft, zijn er ook enkele nadelige effecten aan verbonden. De dosis die nodig is om de ontstekingen bij IBD onder controle te krijgen, zijn echter hoger dan de natuurlijke hoeveelheden geproduceerd door het lichaam. Hierdoor ontstaat er eigenlijk een overproductie in het lichaam, met de gekende bijwerkingen tot gevolg. In medische termen heet dit effect hyperadrenocorticisme. Gelukkig verdwijnen de bijwerkingen als er geen overproductie meer is in het lichaam. Daarom worden corticosteroïden doorgaans ook maar voor hoogstens een paar maanden voorgeschreven. Het vollemaansgezicht wordt meestal verklaard door het te veel ophouden van water in het lichaam, maar dit is echter niet helemaal correct. In feite is het geen water, maar wordt er te veel vetweefsel opgebouwd in het gezicht. De cortisone zorgt ervoor dat het vet op andere plaatsen in het lichaam herverdeeld wordt en terug opgebouwd wordt. Ook tussen de schouderbladeren ontstaat extra vetophoping (in het Engels heet dit een Buffalo Hump) evenals op de buik.  

Wat kan je er aan doen?
Erg veel kan je er helaas niet aan doen. Je  kan wel proberen om je gewicht op pijl te houden zodat het vollemaansgezicht ook beperkt blijft. Alleen is dit niet erg gemakkelijk, want een andere bijwerking is juist dat je extra veel honger krijgt van corticosteroïden en je gewicht op pijl houden terwijl je onmiddellijk snakt naar elke snack die je ziet is niet heel erg eenvoudig. Maar als je honger hebt, is het nog altijd beter om een gezonde en evenwichtige voeding te hebben dan een ongezonde. Het is beter lichtjes bij te komen als je veel honger hebt, dan veel bij te komen door extra suikers en vetten. Als je extra hulp nodig hebt, kan een diëtist(e) je altijd helpen om een dieetplan op te stellen. Verder kan je (en vooral de dames) een paar uiterlijke aanpassingen doen om het vollemaansgezicht minder te laten opvallen, zoals een aangepast kapsel (zodat je gezicht smaller lijkt), onder de zonnebank gaan voor een bruiner en gezonder tintje of make-up gebruiken. En om dit artikel te beëindigen met een positieve noot even het volgende nog eens herhalen: het vollemaansgezicht en het extra lichaamsgewicht ontstaan enkel tijdens het gebruik van de medicijnen, bij een lagere dosis verminderen de bijwerkingen en stoppen ook gewoon bij het stopzetten van de behandeling. Naargelang het gewicht dat je bent bijgekomen (en/of de duur van de behandeling) kan het nog enkele maanden tot een jaar duren vooraleer het vollemaansgezicht volledig verdwenen is. Maar het verdwijnt 100% zeker na het stoppen met de behandeling. De patiënte van de eerste foto had na de behandeling terug een normaal gezicht zonder tekenen van hamsterwangetjes zoals je kan zien op de onderstaande foto (tijdens en na de behandeling met Prednison).  

maan3 
Met cortisone
maan4 
Zonder cortisone
zondag, 01 januari 2017 16:28

Humira

Humira (Adalimumab) behoort net zoals Remicade tot de TNF-blokkers. Eenvoudig gezegd: bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa is een eiwit betrokken bij het ontstekingsproces van de ziekte. Dit eiwit is Tumor Necrosis Factor Alfa (TNF Alfa). Men vermoedt dat deze stof een negatieve invloed heeft op onze ziekte. Daarom bevat Humira een eiwit dat de werking van TNF juist blokkeert (doordat Humira zich in het lichaam vasthecht aan TNF-alfa) waardoor het niets verkeerd meer kan doen in ons lichaam. Als gevolg verminderen de darmontstekingen en de symptomen.

Humira is eenvoudig gezegd een verbeterde versie van Remicade. Daar waar Remicade uit muizen- en ratteneiwitten bestaat, zijn dit bij Humira humane bestanddelen, dit wil zeggen dat ze heel erg lijken op gelijkaardige bestanddelen in ons eigen lichaam. Hierdoor verminderen de bijwerkingen en voornamelijk de allergische reacties die bij Remicade wel eens voorkomen. Ook gebeurt de behandeling via tweewekelijkse injecties in plaats van per infuus wat voor de patiënt comfortabeler is.

donderdag, 29 december 2016 16:14

Medrol

Als men een opstoot heeft, kan de dokter besluiten je Medrol te geven. Dit medicijn kan je opstoot goed te lijf gaan. Medrol remt namelijk de ontstekingsreacties (= anti-inflammatoire werking).

medrol 32mg

De werkzame stof van Medrol is:
  • Methylprednisolon
En het behoort in de groep van corticosteroïden (zoals Entocort en Budenofalk). In Nederland is Medrol gekend onder de naam Prednison.
Andere benamingen van Medrol zijn:
  • Methylprednisolon Injecties
  • Metypresol®
  • Solu-Medrol®
zondag, 30 oktober 2005 14:47

Risico op huidkanker bij Imuran

Britse onderzoekers hebben vastgesteld dat gebruikers van het medicijn Imuran/azathioprine een hoger risico hebben op huidkanker. Ze ontdekten dat Imuran zich mengt in het DNA. Wanneer men dan blootgesteld wordt aan ultraviolet licht kan dit een DNA mutatie uitlokken, wat dan weer huidkanker zou kunnen veroorzaken. Momenteel waarschuwt de bijsluiter van Imuran al voor blootstelling aan zonnebanken en te veel zon omdat dit huidproblemen en jeuk kan veroorzaken. De onderzoekers stellen echter wel dat er geen reden tot paniek is: men moet alleen opletten dat men niet te veel en te lang blootgesteld wordt aan ultraviolet licht en dat men best een voldoende hoge beschermende zonnebrandcrème gebruikt bij het zonnen.

zaterdag, 27 november 2004 19:18

Imuran

Imuran (azathioprine) remt je immuunsysteem af door de aanmaak van nieuwe witte bloedcellen te verminderen. Op het eerste zicht lijkt dit ongewoon en slecht, want dat betekent dat je ook sneller ziek wordt van een gewone verkoudheid. Maar anderzijds is het wel zo dat men vermoedt (onderzoekers zijn er bijna zeker van) dat het immuunsysteem een grote rol speelt bij de ziekte van Crohn. Doordat ons immuunsysteem overactief werkt, valt het ook goede bacteriën in de darmen aan met darmontstekingen tot gevolg. Het nut van Imuran is dat het het immuunsysteem onderdrukt, woordoor het de eigen darmwand niet meer zal aanvallen (bekijk het alsof ze ander en dringender werk te doen hebben). De keerzijde is dat de dagelijkse dosis van Imuran zorgvuldig bepaald moet worden, want bij een te hoge dosis bestaat het risico dat het immuunsysteem echt te weinig werkt, ook om je te beschermen voor een gewone verkoudheid. Imuran wordt normaal voor andere doeleinden gebruikt (zoals bij orgaantransplantaties om te voorkomen dat het lichaam het nieuwe orgaan afstoot).
 

Naast het feit dat Imuran slechts door 1 op 3 patiënten verdragen wordt, zijn er ook heel wat bijwerkingen (zeker na langdurige inname van Imuran). Niet iedereen heeft alle bijwerkingen en in dezelfde mate:

  • De medicatie heeft een invloed op de bloedsamenstelling: je maakt minder witte bloedcellen aan en je hebt meer bloedplaatjes. Door dit alles moet het bloed vaak gecontroleerd worden: in het begin om de 2 weken, later als men weet dat je de medicatie goed verdraagt, hoeft het maar 2 keer per jaar. De gewijzigde bloedsamenstelling kan leiden tot bloedarmoede in sommige gevallen. Verder heb je ook gemakkelijk blauwe plekken. 
  • Tijdens de eerste maanden kan je een alvleesklierontsteking (pancreatitis) krijgen. Geen reden tot paniek, want je arts zal dit in de beginperiode nauwlettend in het oog houden via bloedonderzoek. Als je een alvleesklierontsteking zou krijgen, dient de medicatie wel stopgezet te worden en mag je het ook later niet meer krijgen.
  • Lichte haaruitval: dit gebeurt niet bij iedereen en is maar tijdelijk.
  • Huidproblemen: vooral acné, afschilvering van de huid en het slecht genezen van wondjes.
  • Pijn in de gewrichten.

Let ook op om niet te veel in de vlakke zon te komen. Men heeft vaak een zonneallergie door het gebruik van Imuran/Azathioprine met pijnlijke of jeukerige huiduitslag tot gevolg. Bescherm je huid met een zonnecrème die voldoende beschermt voordat je in de zon gaat.

Imuran werkt pas na een 3 maand. Daarom wordt bij de opstart vaak tijdelijk nog een ander medicijn gegeven. Ook als je stopt met Imuran (vb overschakeling naar een ander medicijn), zal Imuran nog een tijdje actief zijn in je lichaam.
Voor vrouwen die zwanger wensen te worden: bespreek dit best tijdig met je arts. Je arts kan best adviseren voor jouw situatie wat het beste is: verder Imuran gebruiken of er tijdig mee stoppen.